Zoeken naar bevestiging

"Mijn buurvrouw mag mij niet. Ze groet me zelfs niet en nu zie ik steeds meer signalen dat ze mij onaardig vindt.”

Als je steeds bevestiging zoekt voor je ideeën

In de wereld om je heen gebeurt heel veel tegelijkertijd. We maken continu verhalen om deze complexe informatie op logische manieren te ordenen. Heb je eenmaal zo’n verhaal in je hoofd gevormd, dan zul je nieuwe informatie steeds hierin passen. Je bent geneigd steeds die informatie te zien die jouw verhaal bevestigt, in plaats van kritisch op zoek te gaan naar informatie die het zou kunnen tegenspreken. Dit doen we allemaal en heet ‘conformation bias’ of “zoeken naar bevestiging”.

Hoe werkt het?

Onderzoek laat zien dat we sterk de neiging hebben om vast te blijven houden aan een overtuiging als die eenmaal gevormd is. Ook al is er veel tegenbewijs. Je buurvrouw groet je bijvoorbeeld een keer niet als ze de deur uitkomt. Je had al het idee dat ze je niet zo aardig vond, omdat ze je steeds ontwijkt. Dat ze je nu niet groet zie je als extra bewijs: “zie je wel!”. Maar wat je niet weet is dat je buurvrouw niet zo lekker in haar vel zit en het lastig vindt om contact te maken met andere mensen. Bovendien heeft ze die nacht erg slecht geslapen. Dat zag je niet, want je bent geneigd dingen die tegen het idee pleiten dat ze je niet aardig vindt, over het hoofd te zien.

Hebben andere mensen dit ook?

Iedereen heeft deze denkstijl. Sommige professionals, zoals artsen, worden zelf speciaal getraind om de invloed van deze denkstijl te verminderen. Maar als je te erg in dit denkpatroon zit, kan dat je behoorlijk in de weg gaan zitten en kan het je relaties met anderen belemmeren. Die vinden jou dan bijvoorbeeld koppig. Je ziet overal alleen maar bevestiging voor wat je al wist en andere geluiden komen niet meer bij je binnen. Je bent moeilijk op andere gedachten te brengen en dat kan leiden tot verkeerde conclusies en beslissingen.

Wat kun je eraan doen?

Om een tunnelvisie te vermijden, is het slim om jezelf eens op te stellen als onderzoeker. Verzamel meer informatie. Bekijk je ideeën vanuit het perspectief van een ander. Let daarbij extra op informatie waar je misschien eerder geen oog voor had die misschien tegen je idee pleit. En stel je open voor de mogelijkheid dat het toch anders zit dan je dacht.

Blijf je er toch last van houden? Dan kun je het beste contact opnemen met je huisarts. Die kan je verwijzen naar een expert die samen met jou kijkt hoe je ermee om kan gaan. Ook kun je (anomiem) contact opnemen met onze hulpverleners van MIND Korrelatie.

03 dos_donts_zoeken naar bevestiging-01-01