Slaapverlamming bij ontwaken

“Soms schrik ik wakker en kan ik me niet bewegen. Laatst voelde ik in mijn slaap dat er iemand bovenop me zat. Het leek wel of ik stikte!” 

Als je verlamt in je slaap

Stel: je wordt wakker en je beseft dat je je niet kan bewegen. Je probeert alarm te slaan, maar je kunt ook niet praten en het lijkt een eeuwigheid te duren voordat je de controle over je lichaam terugkrijgt. Overkomt je dit weleens? Dan zal je vast geschrokken zijn! Gelukkig is er een heel logische verklaring voor.

Wakker worden is namelijk best een ingewikkeld proces. Daar doet je lichaam ongeveer een uur over. Vooral als je oververmoeid of erg gestrest bent, verloopt dit niet altijd vlekkeloos. Je kunt ‘vreemde’ dingen ervaren tijdens het wakker worden. Dit worden hypnopompe verschijningen genoemd. Eén van de meest beangstigende vormen hiervan is de hierboven beschreven slaapverlamming.

Wanneer ervaar je dit?

Tijdens het slapen zijn je lichaam en je hersenen ‘ontkoppeld’. Je brein is ‘s nachts heel actief ,terwijl je lichaam uitrust. Dat is wel zo praktisch; als je droomt dat je loopt, dan blijf je toch stilliggen.

Wat er bij slaapverlamming gebeurd is dat je hoofd al wakker is, terwijl je lichaam nog slaapt. De koppeling naar je spieren is dan nog niet ‘aangezet’. Daar kan je erg van schrikken, je kan je dan even niet bewegen of praten.

Een andere hypnopompe ervaring is dat je het gevoel hebt te stikken, of dat er iemand op je borstkas zit. Ook dit is te verklaren. Tijdens het slapen gaat de koppeling naar je ‘vrijwillige’ ademhaling soms even uit. Je ademt dan wel vanzelf, maar kan deze niet bewust aansturen. Door je vertekende besef van tijd wanneer je nog half slaapt lijkt dit soms een hele tijd te duren, terwijl er in werkelijkheid nooit meer dan 1 á 2 seconden voorbijgaan. 

Wat kun je eraan doen?

Eén derde van de mensen heeft last van hypnopompe ervaringen tijdens het wakker worden. Vooral bij jongeren komt dit veel voor. In principe zijn deze ervaringen niet schadelijk en niets om je zorgen over te maken. Maar je kunt er natuurlijk wel last van hebben. Omdat deze ervaringen meer voorkomen bij mensen die vermoeid en gestrest zijn, kun je zorgen dat je goed uitrust en ontspant. En wellicht zal deze kennis je ook helpen om je tijdens een hypnopompe ervaring te realiseren dat het zo voorbij gaat. Zo voelt het misschien minder heftig.

Heb jij hier last van en zou je daar graag eens met iemand over willen praten? Je kunt (anomiem) contact opnemen met onze hulpverleners van MIND Korrelatie.

02 dos_donts_slaapverlamming