Jumping to conclusions

’Het kan niet anders dan dat het zo is’’

Snel conclusies trekken

Je loopt een ruimte binnen en ziet twee van je vrienden met elkaar praten en dan allebei tegelijk naar je kijken. Het eerste wat je denkt is: “Ze praten over mij,” Herkenbaar? Mensen trekken de hele dag door conclusies over dingen die er gebeuren. Dat is ook handig, want het snel interpreteren van situaties en verbanden leggen, bespaart niet alleen veel tijd, maar is ook handig als je in gevaarlijke situaties komt. Je kunt je voorstellen dat het niet zo zinvol is om heel lang na te gaan denken of de leeuw die voor je staat nou vrienden wil worden of gevaarlijk is. Als je snel conclusies kunt trekken, kun je ook snel in actie komen. Het snel trekken van een conclusie wordt pas een probleem wanneer je je conclusies als waarheid aanneemt en er geen rekening meer mee houdt dat het ‘maar’ een mogelijke verklaring is.

170621_JTC_GIF-01

Hoe werkt het?

Door wat je eerder hebt meegemaakt geef je betekenis aan wat er ‘nu’ gebeurt. Als je vroeger bent gepest zal je eerder denken dat je wordt uitgelachen wanneer je mensen achter je hoort lachen. Maar niet alleen je eerdere ervaringen hebben invloed op hoe je situaties uitlegt of interpreteert; ook hoe je je nu voelt beïnvloedt de conclusies die je trekt. Je emoties kleuren je waarneming; als je je angstig voelt vallen je bijvoorbeeld andere dingen op dan wanneer je vrolijk bent. Je ziet als je angstig bent bijvoorbeeld eerder schimmen in portieken die je anders niet zouden opvallen. En je denkt dan eerder dat de persoon die achter je loopt achter jou aanzit.
Bij echt gevaar kunnen zulke snelle conclusies heel nuttig zijn, maar wanneer deze interpretaties niet kloppen kun je daar veel last van hebben. Je kan je onnodig rot of bang voelen. Ongeveer 20% van de mensen heeft sterker dan gemiddeld de neiging om snel conclusies te trekken. Dat is dus 1 op de 5 mensen. Het iets wat ze zelf vaak niet doorhebben, maar waar ze wel veel last van hebben.

Wat kun je eraan doen?

Je kunt jezelf aanleren om je conclusie uit te stellen en eerst meer details te verzamelen. Als je eenmaal negatieve gedachten toelaat, zijn je hersenen geneigd om deze gedachten meer aandacht te geven. Blijf daarom ook altijd alert op aanwijzingen die jouw interpretatie tegenspreken. Probeer bewust te zijn van het feit dat je soms meer informatie nodig hebt om zeker te zijn van je zaak en dat er meerdere verklaringen zijn voor een gebeurtenis. Kom je er zelf niet altijd uit? Bespreek je voorgevoel eens met iemand die jij vertrouwt. Voor een ander is het vaak makkelijker om jouw interpretaties objectief te beoordelen.

Heb jij hier last van en zou je daar graag eens met iemand over willen praten? Je kunt (anomiem) contact opnemen met onze hulpverleners van MIND Korrelatie.

03 dos_donts_JTC