Dissociatie

“Soms voel ik me wazig en suf en weet ik nog maar heel vaag hoe ik hier gekomen ben. Ik ervaar pijn ook anders.”

Als je dissociatie ervaart

Heb je weleens het gevoel dat je lichaam niet de jouwe is, de wereld niet echt is of dat je de grip op de tijd verliest? Je geen pijn meer voelt, je heel wazig of suf bent of je niet meer herinnert hoe je ergens gekomen bent? Dan kan het zijn dat je in een staat van dissociatie verkeerd. Bij dissociatie kun je vergelijkbare dingen ervaren als bij depersonalisatie en derealisatie. De verklaring achter je ervaring is echter anders.

Wanneer ervaar je dit?

Dissociatie wordt gezien als een mechanisme van je hersenen om je te beschermen tegen teveel prikkels en indrukken. Ze schakelen een deel van je bewustzijn uit, bijvoorbeeld je emotie, omdat je lichaam overbelast dreigt te raken.
Mensen die in het verleden slachtoffer zijn geweest van misbruik, mishandeling of verwaarlozing, hebben vaak meer last van dissociatie. Hun lichaam heeft zich aangeleerd om bij het ervaren van heftige emoties automatisch de fysieke reacties te geven om ‘te overleven’.

Onderbewust kent ons lichaam drie overlevingsstrategieën: fight, flight or freeze. Wanneer de mechanismen van vechten of vluchten onmogelijk worden geacht, waarbij je hartslag omhoog schiet, je ademhaling versnelt en je zintuigen extra scherp worden, dan gebeurt juist het tegenovergestelde. Je lichaam geeft zich volledig over. Je hartslag vertraagt, je spieren worden slap, je voelt geen pijn meer en ervaart heel weinig emotie. Deze automatische processen helpen je om fysieke en emotionele schade te beperken om zo de kans te overleven te vergroten. In zo’n situatie vertonen je lichaam en hersenen een extreem lage activiteit wat ‘hypoarousal’ wordt genoemd.

Een associatie met herinnering aan een eerder ervaren bedreiging kan de lichamelijke reactie tot dissociatie al in gang zetten.

02 GIF bij ZZD dissociatie

Wat kun je eraan doen?

Het ervaren van dissociatie bij jezelf kan erg schrikken zijn. Je kan bang zijn om de controle te verliezen of geen grip meer te hebben op de werkelijkheid. Het is belangrijk je te realiseren dat dissociatie op zich een vrij onschuldige reactie en een normaal fenomeen is dat vanzelf ook weer over gaat. Wat helpt om er versneld uit te komen is hard op de grond te stampen of je polsen onder de koude kraan te houden.

Heb je hier vaak last van? Dan is het waarschijnlijk dat je ooit iets traumatisch mee hebt gemaakt. Een therapeut kan je helpen deze reactie van je lichaam te begrijpen, te verminderen of zelfs te laten verdwijnen. Blijf er vooral niet alleen mee rondlopen! Ook kun je (anomiem) contact opnemen met onze hulpverleners van MIND Korrelatie.

03 dos_donts_dissociatie