Als je denkt dat toeval niet bestaat

“Ik weet het zeker, dit kan geen toeval zijn.”

Als je denkt dat toeval niet bestaat

Soms gebeuren er dingen die wel heel toevallig zijn. Je denkt net aan je moeder en dan belt ze. Of je voelt je verdrietig en dan komt net dat ene nummer op Spotify langs dat jou altijd weet op te vrolijken. Veel mensen denken dat dit soort dingen geen toeval kunnen zijn. Er moet wel een diepere betekenis achter zitten. Maar vaak schatten we de kans dat twee verschillende gebeurtenissen tegelijkertijd voorkomen veel lager in dan de kans daadwerkelijk is.

02 GIF bij toeval

Hoe werkt het?

Waarschijnlijk denk je regelmatig aan je moeder zonder dat ze je belt. Deze ervaringen zijn niet zo bijzonder en vergeet je snel weer. Maar als er twee dingen tegelijkertijd of snel na elkaar gebeuren, breng je ze snel met elkaar in verband. Je bent geneigd te denken dat die twee dingen elkaar veroorzaken, terwijl dit niet zo hoeft te zijn. Dit noemen we een confirmation-bias. Dit is onze natuurlijke neiging om meer oorzakelijkheid te zien dan er echt is. Een sporter wint bijvoorbeeld twee keer met dezelfde onderbroek en ziet deze als zijn geluksbrenger.
Hierbij speelt mee dat we bij bijzondere ervaringen graag op zoek gaan naar een verklaring. Onderzoek laat zien dat we liever kiezen voor een onwaarschijnlijke verklaring dan geen verklaring, vooral als we angstig of onzeker zijn. Je kunt dan steeds meer toevalligheden gaan opmerken en ze zien als bewijs voor iets groters.

Hebben andere mensen dit ook?

Iedereen kent deze denkstijl, in meer of mindere mate. We zijn de hele tijd bezig met het analyseren van gebeurtenissen en het leggen van oorzaak-gevolg relaties. Dat helpt ons de wereld voorspelbaar en begrijpelijk te houden. Voor de meeste mensen is dit helemaal geen probleem en vaak zelfs handig. Het wordt een probleem als je meer verbanden gaat zien dan er in werkelijkheid zijn. Zeker als je je vervolgens zorgen gaat maken of gaat denken dat er iets of iemand achter die toevalligheden zit.

Wat kun je eraan doen?

Voor de meeste toevallige gebeurtenissen zijn er logische verklaringen die we over het hoofd zien. Zoek daarom niet direct naar een magische verklaring als je niet helemaal weet hoe het zit. En er is altijd een kans dat er dingen gebeuren die je helemaal niet verwacht. Bekijk toevalligheden steeds stuk voor stuk en bekijk of je ook andere verklaringen kunt bedenken.
Wanneer je merkt dat er wel heel veel toevalligheden in je leven zijn en je hier angstig van wordt, kan het helpen hier met iemand over te praten. Vraag bijvoorbeeld een vriend of vriendin of hij wel eens toevalligheden meemaakt. Wat is zijn verklaring hiervoor? En hoe hem dat beïnvloedt. Heeft hij er ook last van?

Heb jij hier last van en zou je daar graag eens met iemand over willen praten? Je kunt (anomiem) contact opnemen met onze hulpverleners van MIND Korrelatie.

03 dos_donts_toeval