Achterdocht

“Toen dacht ik, ze doet niet gewoon aardig tegen mij. Ze heeft wat van mij nodig."

Als je achterdochtig bent

“De wereld is niet veilig’’, ‘’niemand is te vertrouwen’’, ‘’mensen praten achter mijn rug om over me’’,“er is iets niet pluis”. Als je achterdochtig bent heb je dit soort gedachten regelmatig.
Achterdocht betekent letterlijk dat je nadenkt over het ‘waarom’ van gebeurtenissen en gedrag van anderen. Een gezonde dosis achterdocht zorgt ervoor dat je niet te naïef bent en dat je goed in kunt schatten waarom dingen gebeuren. Maar als je gaat geloven dat niemand te vertrouwen is, dan wordt je angstig of boos en ga je sociaal contact steeds meer uit de weg. Je ziet alles door een bril van wantrouwen: zelfs een goed bedoeld gebaar trek je in twijfel.
Doordat een steeds groter deel van ons leven zich tegenwoordig online afspeelt, komt online internet achterdocht steeds meer voor: wie houdt mij allemaal in de gaten en wat willen ze van me?

Hoe komt dat?

Je kunt door allerlei redenen last krijgen van achterdocht. Ervaringen met geweld, verwaarlozing, schelden of pesten kunnen ertoe leiden dat je mensen en de wereld meer gaat wantrouwen. Vooral als je op jonge leeftijd hebt geleerd om altijd op je hoede te zijn en niemand te vertrouwen loop je het risico op wantrouwen. Ook stressvolle dingen zoals iemand uit je omgeving die overlijdt, van school gestuurd worden of een scheiding van je ouders kunnen invloed hebben op hoe je jezelf en de wereld om je heen ervaart. Al deze ervaringen kunnen ertoe leiden dat je slecht slaapt en veel piekert, dat je je somber en angstig voelt, dat je gevoeliger bent en dat je een negatief zelfbeeld ontwikkelt. Het gebruik van wiet of cocaïne kan achterdocht ook veroorzaken en verergeren!
Er zijn zogenaamde ‘denk-valkuilen’ die de kans op achterdocht vergroten. Bijvoorbeeld wanneer je op basis van weinig informatie conclusies trekt of als je steeds maar oog hebt voor één kant van het verhaal. Ook als je erg met jezelf bezig bent en weinig sociaal contact hebt is de kans groter dat je achterdochtig wordt. Sommige mensen zijn gevoeliger voor achterdocht dan anderen. Als je van nature moeite hebt met het inschatten van de bedoelingen van anderen wordt je vaker teleurgesteld of gekwetst waardoor je achterdocht kunt ontwikkelen. Ook kan het zijn dat het stofje in je hersens genaamd: dopamine ervoor zorgt dat allerlei zaken plotseling jouw aandacht trekken. Het is alsof de mensen en de gebeurtenissen zich op jouw richten, het lijkt of iedereen op je let. En dat is naar!

Wat kun je ertegen doen?

Iedereen is weleens achterdochtig, dat is zelfs goed en niets om je zorgen over te maken. Maar het kan zijn dat achterdocht je leven gaat beheersen, bijvoorbeeld omdat je er de hele dag aan denkt of omdat je niet meer de straat op durft of je computer niet meer wil gebruiken uit angst dat je wordt bekeken. In dat geval is het goed om te onderzoeken wat de oorzaak is van je achterdochtige gedachten.

Wil je naar een gezonde balans tussen vertrouwen en wantrouwen? Dan kun je je eigen ideeën onderzoeken en proberen om andere verklaringen te bedenken voor gebeurtenissen dan je achterdochtige verklaringen. Denk je bijvoorbeeld dat je online in de gaten wordt gehouden? Vraag jezelf dan ook af waarom iemand al dat geld en die tijd zou investeren om jou te bespieden. Je kunt ook proberen om je niet teveel te laten leiden door de nare gedachten in je gedrag. Bijvoorbeeld, ondanks dat je denkt dat anderen het over je hebben, toch proberen contact te maken of toch naar school gaan terwijl je in je gedachten je leraren wantrouwt. Je zult zien dat door je anders te gaan gedragen je ook weer anders gaat denken en voelen.
En zorg dat je goed slaapt, dat kan al heel veel schelen!

Dit kan erg lastig zijn om alleen te doen en het is heel oké om hier hulp bij te vragen. Je kunt een afspraak maken met je huisarts of (anoniem) contact opnemen met onze hulpverleners van MIND Korrelatie.

03 dos_donts_achterdocht